Wanneer drukte een manier wordt om jezelf kwijt te raken

Veel professionals leven voortdurend in beweging. Hun agenda zit vol. Op het werk worden ze de hele dag onderbroken door vragen, spoedjes en ad hoc verzoeken. Ondertussen lopen ook de avonden en weekenden vol met afspraken, verjaardagen, sociale activiteiten en verplichtingen. En ergens sluipt dat er langzaam in.

“Ik hou nou eenmaal van bezig zijn.”
“Ik vind veel dingen leuk.”
“Zo ben ik gewoon.”

Toch voel je soms dat er iets onder zit. Er zijn mensen die veel doen en daar echt energie van krijgen. Maar er zijn ook mensen die voortdurend bezig blijven en zichzelf onderweg langzaam kwijtraken.

Waarom drukte niet hetzelfde is als productiviteit

Laatst begeleidde ik een vrouw die keihard werkte binnen een commercieel bedrijf. De hele dag werd ze onderbroken door telefoontjes, collega’s, vragen en dingen die “even snel tussendoor” moesten gebeuren. Binnen de organisatie leek één regel te gelden: wie het hardst schreeuwde, kreeg de meeste aandacht. En dus reageerde zij overal op.

Ze was betrokken, wilde helpen en vond veel dingen interessant. Alleen gebeurde er ondertussen iets anders. Ze was de hele dag bezig, maar kwam nauwelijks toe aan haar eigen prioriteiten.

Dat zie ik vaker gebeuren. Mensen reageren voortdurend op de agenda van anderen en verliezen langzaam het contact met wat zij zelf eigenlijk belangrijk vinden.

Wanneer je leven helemaal volloopt

Wat me opviel, was dat niet alleen haar werk druk was. Ook sociaal zat haar leven helemaal vol met feestjes, verjaardagen, afspraken en verplichtingen. Toen ze vertelde hoe haar weken eruitzagen, werd ik er zelf bijna moe van.

En toch voelde ik ook: dit gaat niet alleen over een volle agenda.

Sommige mensen plannen hun leven zo vol dat er nauwelijks nog ruimte overblijft om echt stil te staan bij zichzelf. Want zodra het stil wordt, komt er soms iets anders omhoog: onrust, leegte, twijfel of de vraag of je eigenlijk nog leeft op een manier die echt bij je past. Drukte kan dan een manier worden om die confrontatie uit de weg te gaan.

Wat het stoïcisme zegt over aandacht en onrust

De Romeinse keizer en stoïcijn Marcus Aurelius schreef:

“Vraag jezelf bij alles af: is dit noodzakelijk?”
— Marcus Aurelius, Meditaties

Dat blijft een scherpe vraag. Veel mensen lopen niet alleen vast omdat hun agenda vol zit. Ze vinden het ook lastig om te begrenzen. Ze willen helpen, betrokken zijn en beschikbaar blijven. Ondertussen verdwijnen hun eigen behoeften langzaam naar de achtergrond. Binnen het stoïcisme draait wijsheid voor een groot deel om onderscheid maken.

Waar geef je je aandacht aan?
Wat is werkelijk belangrijk?
En waar laat je jezelf voortdurend door meeslepen?

Hoe voller iemand raakt, hoe moeilijker het vaak wordt om daar nog helder naar te kijken.

Waarom veel professionals moeite hebben met nee zeggen

Nee zeggen voelt voor veel mensen ongemakkelijk. Rust nemen voelt al snel alsof je lui bent. Grenzen stellen voelt egoïstisch. Even niet reageren geeft onrust.

Binnen het stoïcisme gaat zelfbeheersing over veel meer dan discipline alleen. Het gaat ook over het vermogen om niet overal direct op te reageren.

Niet iedere vraag hoeft meteen jouw probleem te worden.
Niet ieder verzoek vraagt direct om actie.
En je hoeft ook niet voortdurend beschikbaar te zijn om waardevol te blijven.

Dat vraagt vaak meer van mensen dan nóg harder werken.

Wanneer werk een vlucht wordt

Wat ik ook opvallend vind, is dat sommige mensen bijna alleen nog over werk praten.

- Over deadlines.
- Problemen.
- Collega’s.
- Targets.
- Drukte.

Het gesprek gaat nauwelijks nog over henzelf. Soms wordt werk dan meer dan alleen werk. Het wordt een manier om andere vragen niet te hoeven voelen.

Soms komen er vragen omhoog waar mensen liever niet te lang bij stilstaan.

Ben ik eigenlijk gelukkig?

Leef ik nog op een manier die bij mij past?

Waar krijg ik echt energie van?

Wat blijft er van mij over als ik even niets doe?

Dat zijn geen makkelijke vragen. En juist daarom blijven veel mensen bezig.

Waarom zelfreflectie belangrijk is

Binnen het stoïcisme speelde zelfreflectie een belangrijke rol. Stoïcijnen namen bewust momenten om afstand te nemen van de drukte van de dag en stil te staan bij hun gedachten, gedrag en keuzes.

De Romeinse filosoof Seneca schreef dat hij aan het einde van de dag terugkeek op zijn handelen. Hij onderzocht hoe hij had gereageerd, wat beter kon en waar hij zichzelf misschien had laten meeslepen.

Die gewoonte van even pas op de plaats maken, zie je vandaag nog maar weinig. Veel mensen bewegen voortdurend door zonder zichzelf echt af te vragen waar hun aandacht naartoe gaat en of ze nog bezig zijn met wat werkelijk belangrijk voor ze is. Juist in die vertraging ontstaat vaak weer helderheid.

Het moment waarop de balans wordt opgemaakt

Na afloop van het coachingstraject stuurde ze me een bericht. Ze had besloten te stoppen met haar werk. Volgens haar was het tijd om de balans op te maken. Ik vond dat een mooie formulering. Er zat geen paniek in en ook geen boosheid. Meer een langzaam gegroeid besef dat harder werken haar niet dichter bracht bij rust of geluk.

Veel mensen denken dat de oplossing ligt in nóg meer doen, nóg beter presteren of nóg harder werken. Terwijl een beter leven soms juist begint bij iets veel simpelers:

ruimte maken, vertragen en weer leren voelen wat werkelijk belangrijk voor je is.

Max | Accept & Adapt